NTP Check

راهنمای ابزار بررسی سرورهای زمان

ابزار بررسی سرورهای زمان تله‌نگار (NTP Check) سرورهای زمان (NTP) داخل ایران و سرورهای جهانی را هم‌زمان بررسی می‌کند. برای هر سرور مشخص می‌شود در دسترس است یا خیر، چه زمانی را برمی‌گرداند و این زمان با زمان سایر سرورها چقدر اختلاف دارد. NTP پروتکلی است که رایانه‌ها و سرورها و تجهیزات شبکه با آن ساعت خود را تنظیم می‌کنند.

این ابزار برای مدیران شبکه مفید است: وقتی ساعت سرور یا تجهیزی درست تنظیم نمی‌شود، می‌توانید ببینید کدام سرور زمان در دسترس و قابل‌اعتماد است و کدام سرور پاسخ نمی‌دهد یا زمان نادرست می‌دهد. با فشردن دکمهٔ «Check NTP Servers»، همهٔ سرورهای فهرست بررسی می‌شوند و نیازی به وارد کردن آدرس نیست.

معنی وضعیت هر سرور

پرسش‌های رایج

ابزار چطور تشخیص می‌دهد کدام زمان درست است؟

ابزار از میان سرورهای پاسخ‌دهنده یکی را به‌عنوان مرجع (Reference) انتخاب می‌کند و زمان بقیه را با آن می‌سنجد. انتخاب مرجع بر اساس این ترتیب انجام می‌شود:

• سطح اعتماد (Tier): سرورهای اپراتورهای شناخته‌شده و معتبر، مانند مؤسسه‌های ملی زمان‌سنجی و سرویس‌های بزرگ جهانی، در سطح اول قرار دارند. سرویس‌های مشخص داخل ایران در سطح دوم‌اند و آدرس‌های Pool که بین چند سرور داوطلب می‌چرخند، در سطح سوم.
• لایه (Stratum): هرچه عدد Stratum کمتر باشد، سرور به منبع اصلی زمان (مانند ساعت اتمی) نزدیک‌تر است.
• سرعت پاسخ: فقط وقتی دو مورد قبلی برابر باشند، سروری که سریع‌تر پاسخ داده ترجیح داده می‌شود.

پس مرجع الزاماً سریع‌ترین سرور نیست، بلکه قابل‌اعتمادترین سرور از میان سرورهایی است که در این اجرا پاسخ داده‌اند.

عبارت «Servers Agree» و «Difference from reference» یعنی چه؟

این دو مقدار نشان می‌دهند سرورها چقدر با هم هم‌خوان‌اند:

• Difference from reference: اختلاف زمان هر سرور با سرور مرجع. اگر این اختلاف بیش از 10 ثانیه باشد، آن سرور با علامت هشدار مشخص می‌شود.
• Servers Agree: تعداد سرورهایی که زمانشان در محدودهٔ 10 ثانیه با مرجع است، نسبت به همهٔ سرورهایی که زمان معتبر برگردانده‌اند. برای نمونه 5/6 یعنی از شش سرور، پنج سرور هم‌خوان‌اند.

اگر یک یا چند سرور با اختلاف زیاد دیده شود، آن سرور احتمالاً ساعت نادرست دارد و نباید به آن اعتماد کنید. اگر همهٔ سرورها هم‌خوان باشند، پیام «All responding servers agree within 10 seconds» نمایش داده می‌شود.

چرا یک سرور Unsynced است؟

سرور NTP خودش ساعتش را از یک منبع بالادستی می‌گیرد. اگر آن ارتباط قطع شود یا سرور هنوز تازه راه‌اندازی شده باشد، به پرسش‌ها پاسخ می‌دهد، اما اعلام می‌کند ساعتش همگام نیست. در این حالت گاهی یک «کد» هم کنار وضعیت نوشته می‌شود که علت را نشان می‌دهد. چنین سروری برای تنظیم ساعت مناسب نیست.

چرا بعضی سرورها Unreachable هستند، با اینکه اینترنت دارم؟

پروتکل NTP از پورت UDP شمارهٔ 123 استفاده می‌کند. دلیل‌های رایج پاسخ ندادن:

• سرور موقتاً از کار افتاده یا برنامهٔ NTP آن غیرفعال است.
• سرور محدودیت دسترسی دارد، برای مثال فقط به آدرس‌های داخل ایران یا یک شبکهٔ خاص پاسخ می‌دهد.
• مسیر شبکه یا فایروالی مانع رسیدن بسته‌های UDP شده است.

ابزار این بررسی را از سرور تله‌نگار انجام می‌دهد. بنابراین Unreachable به این معنی است که از دید تله‌نگار پاسخی نیامده است و ممکن است از شبکهٔ شما نتیجه متفاوت باشد.

مقادیر NTP Epoch Time و Unix Time چه هستند؟

این‌ها همان زمان مرجع هستند که به دو شکل نمایش داده می‌شوند:

• Unix Time: تعداد ثانیه‌های گذشته از اول ژانویهٔ 1970 (UTC). برنامه‌نویسی و بیشتر سیستم‌ها از آن استفاده می‌کنند.
• NTP Epoch Time: تعداد ثانیه‌های گذشته از اول ژانویهٔ 1900. خود پروتکل NTP زمان را به این شکل می‌فرستد و اختلاف آن با Unix Time مقدار ثابتی است.

در بخش «Time Returned» زمان UTC، این دو عدد و زمان محلی دستگاه شما کنار هم نوشته شده‌اند. با مقایسهٔ آن با ساعت دستگاه خود می‌توانید ببینید ساعت شما چقدر عقب یا جلو است.

از این ابزار چطور برای تنظیم ساعت سرور استفاده کنم؟

سروری را که Working است و اختلاف کمی با مرجع دارد انتخاب کنید و آدرس آن را، که زیر نام هر سرور نوشته شده، در تنظیمات NTP سیستم‌عامل یا تجهیز خود وارد کنید. برای ثبات بهتر، چند سرور مختلف را، ترجیحاً هم داخلی و هم جهانی، تنظیم کنید تا اگر یکی از کار افتاد، بقیه جایگزین شوند.

تفاوت NTP Check با بررسی ساعت در Access Check چیست؟

ابزار NTP Check کل سرورهای زمان را بررسی و با هم مقایسه می‌کند و برای مدیران شبکه و سرور است. در ابزار Access Check فقط ساعت دستگاه شما با ساعت سرور تله‌نگار سنجیده می‌شود تا مشخص شود اختلاف ساعت باعث خطای گواهی TLS شده است یا خیر.

هزینهٔ این ابزار چقدر است؟

برای هر سرور فعال که بررسی می‌شود یک اعتبار از حساب شما کم می‌شود و هزینه پیش از اجرا کسر می‌شود. برای اجرا باید وارد حساب کاربری شوید.